De literaire canon in de klas

De donkere kamer van Damokles

De donkere kamer van Damokles

Willem Frederik Hermans

"Ze kunnen zoeken zoveel als ze willen, als ik niet gevonden wil worden, word ik niet gevonden."

> 6 lesuren

3e graad +

  • droom en werkelijkheid
  • goed en kwaad
  • identiteit en overtuiging
Naar voorleestekst Hoe gebruik ik dit leermiddel?

KORTE INHOUD

De grenzen tussen schuld en onschuld, waarheid en bedrog worden in De donkere kamer van Damokles helemaal weggevaagd. Tot op het einde blijft de lezer in het ongewisse omtrent de vraag of het hoofdpersonage Henri Osewoudt een verzetsheld dan wel een verrader is geweest, en of het personage Dorbeck wel bestaat, of een hersenspinsel is van de overspannen geest van Osewoudt. Osewoudt is een baardloze jongeman met een bleek meisjesgezicht en dunne blonde haren, afgekeurd voor het Nederlandse leger. Deze zielige figuur krijgt bij het begin van de oorlog onverwacht bezoek van een zekere Dorbeck, een officier in het Nederlandse leger, die sterk op hem gelijkt. Dorbeck geeft Osewoudt allerlei opdrachten en betrekt hem zo bij het verzet. 

EINDTERMEN

  • ✓ Nederlands

  • ✓ Cultureel bewustzijn

  • ✓ Sociaal-relationele competenties

IN DE CANON

De donkere kamer van Damokles (1958) van Willem Frederik Hermans (1921-1995) is een van de talloze romans in het Nederlandse taalgebied waarin de Tweede Wereldoorlog een belangrijke plaats inneemt. Sinds het verschijnen van De donkere kamer van Damokles zijn er meer dan een miljoen exemplaren van het boek verkocht. Ook de verfilming ervan in 1963 door Fons Rademakers onder de titel Als twee druppels water was een groot succes.

DOWNLOAD DE VOORLEESTEKST

Je kan kiezen voor een versie met alleen de tekstfragmenten, of voor een versie waarin ook de gespreksvragen zijn opgenomen. Zo kan je zelf bepalen wat je al dan niet met de leerlingen deelt. De versie met vragen is bedoeld als houvast voor de leerkracht. Het is bovendien perfect mogelijk om zonder voorleestekst te werken en de leerlingen enkel te laten luisteren.

De donkere kamer van Damokles

Voorleestekst met enkel tekstfragmenten

Download

De donkere kamer van Damokles

Voorleestekst met gespreksvragen

Download

EINDTERMEN

NEDERLANDS

  • De leerlingen bepalen het onderwerp, de hoofdgedachte en de hoofdpunten bij het doelgericht lezen en beluisteren van teksten.
     
  • De leerlingen beoordelen doelgericht informatie op betrouwbaarheid, correctheid en bruikbaarheid bij het lezen en luisteren.
     
  • De leerlingen selecteren relevante informatie bij het lezen en beluisteren van teksten. 
     
  • De leerlingen nemen notities bij het lezen en beluisteren van teksten.
     
  • De leerlingen spreken en schrijven doelgericht. 
     
  • De leerlingen drukken zich creatief uit met taal. 
     
  • De leerlingen nemen doelgericht deel aan mondelinge en schriftelijke interactie. 
     
  • De leerlingen zetten doelgericht strategieën in ter ondersteuning van informatieverwerking en communicatieve handelingen. 
     
  • De leerlingen zetten eerder en nieuwverworven woordenschat in ter ondersteuning van hun communicatieve handelingen. 
     
  • De leerlingen passen inzicht in het taalsysteem toe ter ondersteuning van hun communicatieve handelingen. 
     
  • De leerlingen passen inzicht in taalgebruik toe ter ondersteuning van hun communicatieve handelingen. 
     
  • De leerlingen analyseren het effect van taaluitingen, taalvariëteiten en talen op identiteitsvorming en sociale omgang. (enkel 3e graad)
     
  • De leerlingen illustreren de relatie tussen taal en identiteitsvorming.  (enkel 3e graad, finaliteit arbeidsmarkt)
     
  • De leerlingen geven overeenkomsten en verschillen aan in taaluitingen, taalvariëteiten en talen. (enkel 2e graad)
     
  • De leerlingen verwoorden de eigen beleving en interpretatie van literaire teksten.
     
  • De leerlingen gaan in interactie over de relevantie van literaire teksten voor hun leefwereld (enkel 3e graad, finaliteit arbeidsmarkt), voor de samenleving waarin ze leven en voor de samenleving waarin de teksten ontstonden. (enkel 2e graad finaliteit doorstroom en 3e graad, finaliteit doorstroom en dubbele finaliteit)

 

CULTUREEL BEWUSTZIJN

  • De leerlingen reflecteren over eigen beleving bij uiteenlopende kunst- en cultuuruitingen.
     
  • De leerlingen doorlopen een artistiek-creatief proces vanuit verbeelding.

 

SOCIAAL–RELATIONELE COMPETENTIES

  • De leerlingen gaan respectvol en constructief met anderen in interactie rekening houdend met elkaars grenzen.

ANDERE LEERMIDDELEN

De ontdekking van de hemel

De ontdekking van de hemel

De stille kracht

De stille kracht