De literaire canon in de klas

De stille kracht

De stille kracht

Louis Couperus

"Nooit zal er een verbroedering tussen meester en dienaar zijn, omdat het verschil onoverkomelijk blijft dat in ziel en bloed voortwoekert."

± 2 lesuren

2e graad +

  • conflict en verzet
  • wet en maatschappij
  • identiteit en overtuiging
Naar voorleestekst Hoe gebruik ik dit leermiddel?

KORTE INHOUD

Het verhaal speelt zich af op het eiland Java (Nederlands-Indië), dat in die tijd tot de Nederlandse koloniën behoorde. We volgen Otto van Oudijck, een 48-jarige Nederlander die als resident moet toekijken op het bestuur in Laboewangi. Zijn (nieuw-samengesteld) gezin verblijft ook in Laboewangi. Van Oudijck gooit zich volledig op zijn werk en heeft weinig tijd voor zijn gezin. De nuchtere, zakelijke aanpak van de resident botst met de lokale tradities. Er gebeuren echter steeds meer en meer mysterieuze zaken, beter bekend als “de stille kracht”. Deze roman staat stil bij cultuurverschillen en de mate waarin een overheerser écht controle kan krijgen over een gebied.

EINDTERMEN

  • ✓ Nederlands

  • ✓ Cultureel bewustzijn

  • ✓ Sociaal-relationele competenties

IN DE CANON

Als het één van de kenmerken mag heten van een ‘klassieker’ dat het werk telkens opnieuw opeenvolgende generaties aanspreekt, dan geldt dit bij uitstek voor De stille kracht (1900) van Louis Couperus. De thematiek – het conflict tussen de westerse ideeën van de kolonialen in het toenmalige Nederlands-Indië, en de autochtone, onderdrukte Javaanse bevolking – blijkt zo veelzijdig beschreven, dat er steeds nieuwe betekenis en aanknopingspunten in worden gevonden. 

DOWNLOAD DE VOORLEESTEKST

Je kan kiezen voor een versie met alleen de tekstfragmenten, of voor een versie waarin ook de gespreksvragen zijn opgenomen. Zo kan je zelf bepalen wat je al dan niet met de leerlingen deelt. De versie met vragen is bedoeld als houvast voor de leerkracht. Het is bovendien perfect mogelijk om zonder voorleestekst te werken en de leerlingen enkel te laten luisteren.

De stille kracht

Voorleestekst met enkel tekstfragmenten

Download

De stille kracht

Voorleestekst met gespreksvragen

Download

EINDTERMEN

NEDERLANDS

  • De leerlingen bepalen het onderwerp, de hoofdgedachte en de hoofdpunten bij het doelgericht lezen en beluisteren van teksten.
     
  • De leerlingen beoordelen doelgericht informatie op betrouwbaarheid, correctheid en bruikbaarheid bij het lezen en luisteren.
     
  • De leerlingen selecteren relevante informatie bij het lezen en beluisteren van teksten. 
     
  • De leerlingen nemen notities bij het lezen en beluisteren van teksten.
     
  • De leerlingen spreken en schrijven doelgericht. 
     
  • De leerlingen drukken zich creatief uit met taal. 
     
  • De leerlingen nemen doelgericht deel aan mondelinge en schriftelijke interactie. 
     
  • De leerlingen zetten doelgericht strategieën in ter ondersteuning van informatieverwerking en communicatieve handelingen. 
     
  • De leerlingen zetten eerder en nieuwverworven woordenschat in ter ondersteuning van hun communicatieve handelingen. 
     
  • De leerlingen passen inzicht in het taalsysteem toe ter ondersteuning van hun communicatieve handelingen. 
     
  • De leerlingen passen inzicht in taalgebruik toe ter ondersteuning van hun communicatieve handelingen. 
     
  • De leerlingen analyseren het effect van taaluitingen, taalvariëteiten en talen op identiteitsvorming en sociale omgang. (enkel 3e graad)
     
  • De leerlingen illustreren de relatie tussen taal en identiteitsvorming.  (enkel 3e graad, finaliteit arbeidsmarkt)
     
  • De leerlingen geven overeenkomsten en verschillen aan in taaluitingen, taalvariëteiten en talen. (enkel 2e graad)
     
  • De leerlingen verwoorden de eigen beleving en interpretatie van literaire teksten.
     
  • De leerlingen gaan in interactie over de relevantie van literaire teksten voor hun leefwereld (enkel 3e graad, finaliteit arbeidsmarkt), voor de samenleving waarin ze leven en voor de samenleving waarin de teksten ontstonden. (enkel 2e graad finaliteit doorstroom en 3e graad, finaliteit doorstroom en dubbele finaliteit)

 

CULTUREEL BEWUSTZIJN

  • De leerlingen reflecteren over eigen beleving bij uiteenlopende kunst- en cultuuruitingen.
     
  • De leerlingen doorlopen een artistiek-creatief proces vanuit verbeelding.

 

SOCIAAL–RELATIONELE COMPETENTIES

  • De leerlingen gaan respectvol en constructief met anderen in interactie rekening houdend met elkaars grenzen.

ANDERE LEERMIDDELEN

De donkere kamer van Damokles

De donkere kamer van Damokles

Saïdjah en Adinda

Saïdjah en Adinda