De literaire canon in de klas

Mariken van Nieumeghen

Mariken van Nieumeghen

"Ze is van mij, ze heeft zich overgegeven, heeft God verlaten, is bij mij gebleven: daarom zal ze in de hel omstandig blaken."

3 à 4 lesuren

3e graad +

  • identiteit en overtuiging
  • geloof en moraal
  • vrijheid en (zelf)ontplooiing
Naar voorleestekst Hoe gebruik ik dit leermiddel?

KORTE INHOUD

Het vroegzestiende-eeuwse Mariken van Nieumeghen – afwisselend in proza en dialogen geschreven – vertelt het verhaal van een jonge vrouw die zeven jaar samenleeft met de duivel. Ze krijgt berouw en doet boete. Een kwarteeuw lang verblijft ze in een klooster in Maastricht, met dikke ijzeren ringen rond haar hals en polsen. Kort nadat de ringen eindelijk afvallen, sterft ze. Deze brede, levendige en kleurrijke vertelling is nog steeds een van de bekendste en meest geliefde rederijkersteksten. Mariken wordt ons getoond als mens in tal van kleurschakeringen: zij toont twijfel, wanhoop, toewijding (zowel aan het goede als aan het kwade), doortastendheid en spijt.

EINDTERMEN

  • ✓ Nederlands

  • ✓ Cultureel bewustzijn

  • ✓ Sociaal-relationele competenties

IN DE CANON

Het feit dat Mariken geen ‘type’ is, een personage dat symbool staat voor een beperkt aantal vastgelegde karaktertrekken, is ongetwijfeld de reden waarom het verhaal (dat oorspronkelijk rond 1515 werd gepubliceerd) al meer dan vijfhonderd jaar voortleeft. Mariken van Nieumeghen bevindt zich op het snijvlak van de middeleeuwen (als vertegenwoordiger van een onwrikbaar godsgeloof) en de vroegmoderne tijd, dankzij haar menselijke trekken en innerlijke strijd.

DOWNLOAD DE VOORLEESTEKST

Je kan kiezen voor een versie met alleen de tekstfragmenten, of voor een versie waarin ook de gespreksvragen zijn opgenomen. Zo kan je zelf bepalen wat je al dan niet met de leerlingen deelt. De versie met vragen is bedoeld als houvast voor de leerkracht. Het is bovendien perfect mogelijk om zonder voorleestekst te werken en de leerlingen enkel te laten luisteren.

Mariken van Nieumeghen

Voorleestekst met enkel tekstfragmenten

Download

Mariken van Nieumeghen

Voorleestekst met gespreksvragen

Download

EINDTERMEN

NEDERLANDS

  • De leerlingen bepalen het onderwerp, de hoofdgedachte en de hoofdpunten bij het doelgericht lezen en beluisteren van teksten.
     
  • De leerlingen beoordelen doelgericht informatie op betrouwbaarheid, correctheid en bruikbaarheid bij het lezen en luisteren.
     
  • De leerlingen selecteren relevante informatie bij het lezen en beluisteren van teksten. 
     
  • De leerlingen nemen notities bij het lezen en beluisteren van teksten.
     
  • De leerlingen spreken en schrijven doelgericht. 
     
  • De leerlingen drukken zich creatief uit met taal. 
     
  • De leerlingen nemen doelgericht deel aan mondelinge en schriftelijke interactie. 
     
  • De leerlingen zetten doelgericht strategieën in ter ondersteuning van informatieverwerking en communicatieve handelingen. 
     
  • De leerlingen zetten eerder en nieuwverworven woordenschat in ter ondersteuning van hun communicatieve handelingen. 
     
  • De leerlingen passen inzicht in het taalsysteem toe ter ondersteuning van hun communicatieve handelingen. 
     
  • De leerlingen passen inzicht in taalgebruik toe ter ondersteuning van hun communicatieve handelingen. 
     
  • De leerlingen analyseren het effect van taaluitingen, taalvariëteiten en talen op identiteitsvorming en sociale omgang. (enkel 3e graad)
     
  • De leerlingen illustreren de relatie tussen taal en identiteitsvorming.  (enkel 3e graad, finaliteit arbeidsmarkt)
     
  • De leerlingen geven overeenkomsten en verschillen aan in taaluitingen, taalvariëteiten en talen. (enkel 2e graad)
     
  • De leerlingen verwoorden de eigen beleving en interpretatie van literaire teksten.
     
  • De leerlingen gaan in interactie over de relevantie van literaire teksten voor hun leefwereld (enkel 3e graad, finaliteit arbeidsmarkt), voor de samenleving waarin ze leven en voor de samenleving waarin de teksten ontstonden. (enkel 2e graad finaliteit doorstroom en 3e graad, finaliteit doorstroom en dubbele finaliteit)

 

CULTUREEL BEWUSTZIJN

  • De leerlingen reflecteren over eigen beleving bij uiteenlopende kunst- en cultuuruitingen.
     
  • De leerlingen doorlopen een artistiek-creatief proces vanuit verbeelding.

 

SOCIAAL–RELATIONELE COMPETENTIES

  • De leerlingen gaan respectvol en constructief met anderen in interactie rekening houdend met elkaars grenzen.

ANDERE LEERMIDDELEN

Reynaert de vos

Reynaert de vos