De literaire canon in de klas

Nagelaten gedichten

Nagelaten gedichten

Paul van Ostaijen

"Over de randen van mijn handen ∕ tasten mijn handen ∕ naar mijn andere handen ∕ onophoudelik"

3 à 4 lesuren

2e graad +

  • taal en vorm
  • vrijheid en grenzen
  • spel en ernst
Naar voorleestekst Hoe gebruik ik dit leermiddel?

KORTE INHOUD

Hoe tover je eenvoudige, dagelijkse woorden om tot bijzondere, onverwachte combinaties? De verzameling Nagelaten gedichten (1928) van Paul van Ostaijen bevat een aantal van de bekendste gedichten uit de Nederlandstalige poëzie en illustreert van Ostaijens voortreffelijke spel met de taal. De teksten zijn speels en serieus, muzikaal en beeldend, politiek en artistiek, een visueel feest en een eindeloze legpuzzel. Dompel je leerlingen onder in deze bijzondere woordenwereld. Het zijn geen verzen met een grote boodschap maar teksten die er gewoon zijn, zo eenvoudig en tegelijk raadselachtig als kinderliedjes. De Nagelaten gedichten vormen muziekdoosjes en zijn soms vrolijk, soms afgrondelijk droef. 

EINDTERMEN

  • ✓ Nederlands

  • ✓ Cultureel bewustzijn

  • ✓ Sociaal-relationele competenties

IN DE CANON

Paul van Ostaijen (1896–1928) was een invloedrijke Vlaamse dichter en prozaschrijver. Een aantal van zijn gedichten werd bekend als ‘experimentele poëzie’. Van Ostaijen speelde met taal en gebruikte vernieuwende vormen. Heel wat van zijn gedichten laten verschillende interpretaties toe. Van Ostaijens werk heeft een blijvende invloed gehad op de dichters na hem, ook vandaag nog. 

DOWNLOAD DE VOORLEESTEKST

Je kan kiezen voor een versie met alleen de tekstfragmenten, of voor een versie waarin ook de gespreksvragen zijn opgenomen. Zo kan je zelf bepalen wat je al dan niet met de leerlingen deelt. De versie met vragen is bedoeld als houvast voor de leerkracht. Het is bovendien perfect mogelijk om zonder voorleestekst te werken en de leerlingen enkel te laten luisteren.

Nagelaten gedichten

Voorleestekst met enkel tekstfragmenten

Download

Nagelaten gedichten

Voorleestekst met gespreksvragen

Download

EINDTERMEN

NEDERLANDS

  • De leerlingen bepalen het onderwerp, de hoofdgedachte en de hoofdpunten bij het doelgericht lezen en beluisteren van teksten.
     
  • De leerlingen beoordelen doelgericht informatie op betrouwbaarheid, correctheid en bruikbaarheid bij het lezen en luisteren.
     
  • De leerlingen selecteren relevante informatie bij het lezen en beluisteren van teksten. 
     
  • De leerlingen nemen notities bij het lezen en beluisteren van teksten.
     
  • De leerlingen spreken en schrijven doelgericht. 
     
  • De leerlingen drukken zich creatief uit met taal. 
     
  • De leerlingen nemen doelgericht deel aan mondelinge en schriftelijke interactie. 
     
  • De leerlingen zetten doelgericht strategieën in ter ondersteuning van informatieverwerking en communicatieve handelingen. 
     
  • De leerlingen zetten eerder en nieuwverworven woordenschat in ter ondersteuning van hun communicatieve handelingen. 
     
  • De leerlingen passen inzicht in het taalsysteem toe ter ondersteuning van hun communicatieve handelingen. 
     
  • De leerlingen passen inzicht in taalgebruik toe ter ondersteuning van hun communicatieve handelingen. 
     
  • De leerlingen analyseren het effect van taaluitingen, taalvariëteiten en talen op identiteitsvorming en sociale omgang. (enkel 3e graad)
     
  • De leerlingen illustreren de relatie tussen taal en identiteitsvorming.  (enkel 3e graad, finaliteit arbeidsmarkt)
     
  • De leerlingen geven overeenkomsten en verschillen aan in taaluitingen, taalvariëteiten en talen. (enkel 2e graad)
     
  • De leerlingen verwoorden de eigen beleving en interpretatie van literaire teksten.
     
  • De leerlingen gaan in interactie over de relevantie van literaire teksten voor hun leefwereld (enkel 3e graad, finaliteit arbeidsmarkt), voor de samenleving waarin ze leven en voor de samenleving waarin de teksten ontstonden. (enkel 2e graad finaliteit doorstroom en 3e graad, finaliteit doorstroom en dubbele finaliteit)

 

CULTUREEL BEWUSTZIJN

  • De leerlingen reflecteren over eigen beleving bij uiteenlopende kunst- en cultuuruitingen.
     
  • De leerlingen doorlopen een artistiek-creatief proces vanuit verbeelding.

 

SOCIAAL–RELATIONELE COMPETENTIES

  • De leerlingen gaan respectvol en constructief met anderen in interactie rekening houdend met elkaars grenzen.

ANDERE LEERMIDDELEN

Beatrijs

Beatrijs

Pallieter

Pallieter